بطري آب

 

در ابتدا به چند نکته اساسي و واقعیت در خصوص بطري هاي پلاستيک اشاره مي شود:

  • اکثر پلاستیک های مورد استفاده در بسته بندی مواد از فرآورده های نفتی و ذغال سنگ تهیه شده و بنابراین قابل بازگشت به طبیعت نیستند. فرمول شیمیایی این پلاستیک ها تنها قابلیت شکسته شدن در برابر اشعه فرابنفش خورشید را دارند. اما دانشمندان هنوز بطور دقیق نمی دانند که اثر گذاری خورشید در تبدیل پلاستیک به گرانول های میکروسکوپی چند قرن به طول می انجامد. به همین دلیل در برخی از نشریات طول عمر پلاستیک ها ۵٠٠ سال و در برخی دیگر ١٠٠٠ سال بیان شده است،که البته همه این ارقام فقط حاوی یک پیغام هستند که پلاستیک ها برای مدت بسیار طولانی در طبیعت باقی می مانند. پس تا حد امکان باید از آنها استفاده کمتری شده و یا با استفاده مجدد از آنها ورودشان را به طبیعت به تاخیر اندازيم.
  • کلیه پلاستیک ها می توانند بازيافت شوند به شرط این که ما آنها را به پایگاه های بازیافت تحویل دهیم! آمارها نشان می دهند که تنها ١٠% از بطری های پلاستیکی تولید شده بازیافت می شوند و ۹٠% دیگر بر روی زمین یا در اقیانوسها باقی می مانند
  • مطالعات نشان داده اند که بازیافت تنها یک عدد بطری پلاستیکی- در مقایسه با تولید آن- به اندازه روشن ماندن یک لامپ ۶٠ وات به مدت ۶ ساعت باعث صرفه جویی در مصرف انرژی می گردد.
  • سوزاندن پلاستیک ها منجر به ورود حجم قابل توجهی از گازهای گلخانه ای به جو زمین شده و در نتیجه خطر سوراخ شدن لایه ازن و گرم شدن زمین را دو چندان می نماید.

 علايم بازيافت

علايم بازيافت نخستین بار در سال ١۹۷٠ میلادی توسط گری اندرسون، دانشجوی سال آخر دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در لس آنجلس طراحی گردید و سپس در کنفرانس بین المللی طراحی به عنوان قسمتی از یک مسابقه ملی میان دبیرستان ها و کالج های آمریکا ارائه شد. مسابقه مذکور در پاسخ به رشد روزافزون آگاهی مصرف کنندگان و حامیان محيط زيست و به مناسبت اولین روز جهانی زمین برگزار گردیده بود.

Symptoms

 

هر یک از سه فلش موجود در نماد بازیافت نمایانگر یک مرحله از فرایندی سه مرحله ای است که یک حلقه بسته (حلقه بازیافت) می باشد. مرحله اول نشان دهنده جمع آوری مواد برای بازیافت می باشد که توسط شما زمانی که مواد قابل بازیافت را جمع آوری و سپس تحویل غرفه های بازیافت می دهید، انجام می گیرد. سپس مواد جمع آوری شده شسته و برای فروش به کارخانه های تولید کننده مواد و وسایل بازیافتی تفکیک می گردد. فلش دوم در نماد بازیافت نشان دهنده فرآیند ساخت است. مواد قابل بازیافت به محصولات جدید برای مصارف خرده فروشی و یا عمده فروشی تبدیل می گردند. مرحله سوم و نهایی خرید واقعی و استفاده از محصولات ساخته شده از مواد بازیافت شده می باشد.

کدهای بطری های آب

لازم است در انتخاب آب های بطری شده يا بسته بندی به کدهای درج شده در زير بطری پلاستيکي آنها توجه کنيد. اين کدها در علامتی به شکل مثلث (تشکيل شده از سه فلش خمیده) درج مي شوند. هر عدد داخل آن مختص ترکیب شیمیایی یک نوع پلاستیک است. مثلث مزبور نشانه قابل بازيافت بودن بطري است.

کد ۱ (PET)

به پت شناخته مي شوند. عدد يک نشانه ترکیب پلی اتیلن ترفتالات در جنس بطري است. معمولاً بطری نوشیدنی ها، آب، دهان شویه ها، ظرف کره بادام زمینی و سس ها، بطری آب میوه و روغن های مایع از این پلاستیک ساخته می شوند. برخی از متخصصان معتقدند که بسته به چگونگی استفاده و درجه حرارتی که برای تهیه این نوع پلاستیک ها به کار می رود، ممکن است در کار غدد درون ریز ایجاد اختلال کنند. پس برای اطمینان بیشتر، فقط یک بار از بطری های آب یا نوشیدنی استفاده کرده و از قرار دادن آن ها در فریزر و یا ریختن مایعات داغ درون آنها خودداری کنید.

PETمعمولاً پس از بازيافت در تولید کیسه خرید، نخ، مبلمان، فرش، قاب سازی، تسمه، کفش های ورزشی، الیاف پلی استر، چمدان، کاپشن، کیسه خواب، قطعات خودرو استفاده مي شوند.

کد ۲ (HDPE پلی اتیلن سنگین)

اين کد مربوط به ترکیب پلی اتیلن سنگین است که در ساخت بطری های مات شیر، آب میوه، روغن های خوراکی، شیشه پاک کن، مایع سفیدکننده، محلول های ضدعفونی کننده و شوینده، شامپو، روغن موتور، کیسه زباله یا خرید، و بسته بندی ماست و کره و …استفاده می شود و بر اساس تحقیقات انجام شده آن را ترکیبی بی خطر می دانند.

HDPE

معمولاً پس از بازيافت در تولید بطری شوینده های لباس، بطری روغن، خودکار، مخازن زباله و بازیافت، کفپوش، لوله ، تخته، نیمکت، میز و صندلی مسافرتی، حصار و صندوق های پست استفاده مي شوند.

کد ۳ (PVC پلی وینیل کلراید)

عدد ۳ نشان دهنده ترکیب پلی وینیل کلراید است که در تهیه بطری های شیشه پاک کن، روغن های خوراکی، محلول های ضدعفونی کننده و شوینده، شامپو و… استفاده می شود و به دلیل وجود کلرین، خطرناک است و باید از تماس مواد غذایی گرم با این نوع پلاستیک و یا سوزاندن آن جداً خودداری شود.

PVC

معمولاً پس از بازيافت در ساخت عرشه کشتی، قاب سازی، گلگیر خودرو، کابل، سرعت گیر، کفپوش، هشدار دهنده های جاده ای و تشک استفاده مي شود. به دليل وجود کلرین، از تماس مواد غذایی گرم با این نوع پلاستیک و یا سوزاندن آن جداً خودداری شود.

کد ۴ (LDPE پلی اتیلن سبک)

نمایشگر پلی اتیلن سبک است که در ساخت بطری هایی که باید قابل فشرده شدن و انعطاف پذیر باشند، کیسه های نان، بسته بندی مواد غذایی یخ زده، و … کاربرد دارند این ترکیب بی خطر است.
LDPE

معمولاً پس از بازيافت در تولید سطل زباله، مخازن کمپوست، قاب سازی و کفپوش استفاده مي شوند و عملاً بی خطر هستند.

کد ۵ (PP پلی پروپیلن)

اين کد به پلی پروپیلن اشاره دارد که در ساخت بطری های حاوی محلول های غلیظ، ظرف ماست، بطری سس گوجه فرنگی، درب پلاستیکی بطری ها، نی نوشیدنی، و بطری شربت های دارویی استفاده می شود. این ترکیب بی خطر است و اگر چنانچه در مجاورت مواد غذایی داغ قرار گیرندف خطری ایجاد نمی کند.

PP

 

معمولاً این نوع پلاستیک به ندرت بازیافت می شود. چنانچه برخی از مراکز بازیافت اقدام به این کار کنند می توان از آن جهت ساخت چراغ های چشمک زن، کابل های باطری، باطری خودرو، یخ شکن، جارو دستی، برس مو، پالت، و سطل زباله بهره برد.

کد ۶ (PS پلی استایرن)

کد شماره ۶ مربوط به پلی استایرن است که در تهیه ظروف یکبار مصرف، شانه تخم مرغ، بسته بندی انواع گوشت، بطری های حاوی قرص ها و کپسول ها،استفاده می شود. این ترکیب خطرناک بوده و در مجاورت با غذای داغ آن را به شدت سمی می کند.

PS

معمولاً پس از بازيافت در تولید عایق حرارتی، کلید پریز، شانه تخم مرغ، دریچه کولر، خط کش، بسته بندی از جنس استایروفوم استفاده مي شود و البته بازیافت این نوع پلاستیک به سختی انجام می گیرد. این نوع پلاستیک خطرناک بوده و در مجاورت با غذای داغ آن را به شدت سمی می نماید.

کد ۷ (OTHER پلاستیک ترکیبی از انواع پلاستیک)

عدد شماره ۷ معرف پلاستیک ترکیبی از انواع پلاستیک است که در ساخت بطریهای آب ١٠ و ٢٠ لیتری استفاده می شود و نتایج برخی از تحقیقات بیانگر احتمال خطرناک بودن این نوع پلاستیک برای سیستم هورمونی بدن است.

OTHER PLAST

 

معمولاً پس از بازيافت در تولید صفحات و تخته های پلاستیکی و محصولات سفارشی استفاده مي شوند. نتایج برخی از تحقیقات بیانگر احتمال خطرناک بودن این نوع پلاستیک برای سیستم هورمونی بدن می باشد.

این اعداد نشان دهنده قابل بازیافت بودن یا نبودن این بطری ها است. عدد ۱ بدان معناست که به خاطر وجود ترکیبات پلی اتیلن نباید بیشتر از یک بار مورد استفاده قرار گیرند. از میان اعدادی که در زیر بطری ها نوشته می شوند، تنها اعداد ۲، ۴ و ۵ نسبتا ایمن هستند و اگر به خوبی ضدعفونی و شستشو شوند، می توانند چند بار مورد استفاده قرار گیرند.

درب پلاستيکي بطري

 در پايان یک مهمانی درب بطری‌ نوشابه‌ات را به همراه درب بطریهاي دیگر برميداري و در جیبت ميگذاری؟ بعضی‌ها با تعجب نگاهت کنند و مي پرسند برای چه این درها را جمع می‌کنی؟ بعضی‌ها ميگویند ما هم درب بطری جمع می‌کنیم، اما نمی‌دانیم این‌ها به چه دردی می‌خورند؟خب حالا چرا درب بطری و نه خود بطري؟ و مگر این دربها چه تفاوتی با خود بطري پلاستیکي‌ دارند؟

لازم به ذکر است که تفکیک در مبدأ ، سه حلقه دارد که کنار هم هستند. «مدیریت تفکیک زباله در مبدأ» ، «تنظیف در مبدأ» و «کم‌حجم‌سازی در مبدأ». در مبحث تفکيک در مبدا زباله، هر سه مرحله مهم هستند.

Bottle cap

هزينه‌ي  انتقال هوا!

به‌گفته کارشناسان باید اول باقي‌مانده‌ مایع داخل ظروف را خالی کنیم. اگر مایعی داخل آن باشد که آلودگی داشته باشد مثل ظرف روغن مایع یا دوغ، لازم است داخل آن ‌را بشوییم. چون زدودن این مواد، باعث کاهش مصرف مواد شیمیایی شوینده در کارخانه‌ها می‌شود؛ مواد شوینده‌ای که خودشان به محیط‌زیست آسیب می‌رسانند. از سوی دیگر ته این بطری‌ها، معمولاً بخشي از مایعات می‌ماند و بخشی از آن هم هواست وقتی این‌ها مثلاً از ۱۰ ایستگاه شهر جمع می‌شوند تا محل دفن برسند، کیلومترها راه باید طی شود.

بر این اساس سازمان مديريت پسماند شهرداري، هزینه‌ي انتقال مايع ‌و هوا را هم بايد بدهد و بدتر اين‌كه مايع مذكور می‌تواند در ادامه به شیرابه تبدیل شود. در دنیا بین ۵۰ تا ۷۰ درصد از هزينه بازيافت، صرف جمع‌آوری و انتقال می‌شود. بنابراین لازم است این مواد، کم‌حجم‌ شوند و هزينه حمل پسماند تفكيك شده کاهش يابد

و اما تفاوت درب بطري با بدنه آن

درب بطري را جداسازي مي کنند چون جنس خالص و مرغوبی دارند و سبک و راحت و قابل حمل‌اند. از این‌ها پس از بازیافت، در صنایع برای ساخت لوازم اداری و حتی تجاری استفاده می‌شود. از سوی دیگر جنس بدن بطری‌ها، پلی‌اتیلن‌تری‌فتالات PET است و لفافه‌ای که دور آن قرار می‌گیرد جنس‌های مختلفی دارد و بیش‌تر از جنس پی‌وی‌سی است.

اما درب بطری جنس متفاوتی دارد و پی‌ای‌پلی‌اتیلن است. هر کدام از این‌ها دمای ذوب متفاوتی دارند و چون نمی‌شود در یک دستگاه دو نقطه‌ي ذوب پيش‌بيني كرد، اگر آن‌ها را با هم در دستگاه ذوب بگذارند دستگاه به مشکل می‌خورد. در واقع دربهای پلاستیکی و بطری‌های پلاستیکی هر دو قابل بازیافت‌اند، اما به علت دمای ذوب متفاوت، نمي‌توان آن‌ها را با هم و يك‌جا بازيافت كرد.

با توجه به صرف هزینه و وقت برای این امر، در مواردی مراکز مربوط از بازیافت کردن دربها منصرف می‌شوند و عملاً درب و لفافه از بین می‌رود و دور ریخته می‌شود. از سوي ديگر، دربهای بطری‌ها نقش بسیار زیادی در تخریب محیط‌زیست داردند، اين‌ها کوچک‌اند و در طبیعت رها می‌شوند و چون تجزيه‌پذیر نیستند قرن‌ها در طبیعت می‌مانند.

جالب آنکه اخيرا در برخي از کشورها از جمله کشورمان ايران، گروه ها و کمپين هاي خيره اقدام به جمع آوري درب بطري نموده و درآمد حاصل از تحويل آن به مراکز بازيافت شهرداري و يا ديگر واحدهاي صنعتي، صرف امور خيره مي کنند.